Whisky woordenboek

Whisky woordenboek

De termen op onze etiketten

Op een fles van een onafhankelijke bottelaar staat meer informatie dan op een standaardfles, en die informatie is vaak in het Engels. Hieronder staat wat die termen betekenen, met de nadruk op wat er bij ons in het warehouse gebeurt.

Het vat

Cask

Het vat waarin whisky rijpt. Vrijwel altijd eikenhout, en vrijwel altijd eerder gebruikt voor een andere drank.

Ex-bourbon

Een vat waar eerder bourbon in zat. Geeft doorgaans vanille, kokos en een zachte zoetheid. Amerikaanse wet schrijft voor dat bourbon in nieuwe vaten rijpt, dus die vaten komen daarna vrij.

Sherry cask

Een vat waar sherry in zat. Brengt donker fruit, rozijn en noten mee. Oloroso en Pedro Ximénez zijn de bekendste soorten.

Quarter cask

Een klein vat, ongeveer een kwart van een standaardvat. Meer hout per liter, dus snellere rijping.

Hogshead

Een vat van rond de 250 liter, samengesteld uit duigen van kleinere bourbonvaten. Het meest voorkomende formaat in Schotland.

First fill

Het vat wordt voor het eerst opnieuw gevuld nadat de vorige drank eruit is. De invloed van het hout is dan het sterkst.

Refill

Een vat dat al vaker whisky heeft gehad. Geeft minder hout en laat meer van de whisky zelf horen.

Finish

Een tweede rijpingsperiode in een ander vat, meestal kort. Bedoeld om een extra laag toe te voegen, niet om het karakter te vervangen.

Double matured

Twee volwaardige rijpingsperiodes in verschillende vaten, langer dan een finish.

Char en toast

De binnenkant van een vat wordt verbrand of geroosterd. Dat opent het hout en bepaalt mede welke smaken vrijkomen.

Op het etiket

Single cask

De hele botteling komt uit één vat. Geen twee vaten zijn gelijk, dus zo'n botteling is niet te herhalen.

Single malt

Whisky van gemoute gerst, van één distilleerderij. Mag uit meerdere vaten komen.

Blended malt

Een mengsel van single malts van meerdere distilleerderijen. Geen graanwhisky erin.

Cask strength

Gebotteld op de sterkte die het vat op dat moment had, zonder water toe te voegen. Vaak tussen 50 en 60 procent.

Non chill filtered

Niet koudgefilterd. De whisky kan daardoor troebel worden bij lage temperatuur of met water, maar houdt meer smaakstoffen vast.

Natural colour

Geen karamelkleurstof toegevoegd. De kleur komt volledig uit het vat.

NAS

No Age Statement: er staat geen leeftijd op. Zegt niets over kwaliteit, alleen dat de bottelaar de leeftijd niet vermeldt.

Vintage

Het jaar waarin de whisky op vat is gegaan.

Bottled in

Het jaar van bottelen. Samen met het vintage weet je de leeftijd.

Outturn

Het aantal flessen dat een botteling heeft opgeleverd. Bij een single cask ligt dat vast.

ABV

Alcohol by volume, het alcoholpercentage.

Angel's share

Het deel dat tijdens rijping verdampt. In Nederland ongeveer een tot twee procent per jaar, afhankelijk van de plek in het warehouse.

Wie doet wat

Onafhankelijke bottelaar

Een bedrijf dat vaten koopt bij distilleerderijen en die onder eigen naam bottelt. Dat zijn wij.

Distilleerderij

De plek waar gestookt wordt. Wij stoken niet zelf.

Warehouse

De opslagplaats waar vaten liggen te rijpen. Klimaat en ligging beïnvloeden het resultaat.

Teaspooning

Een distilleerderij voegt een klein beetje whisky van elders toe aan een vat, waardoor de bottelaar de naam van de distilleerderij niet meer mag gebruiken.

Undisclosed

De herkomst wordt niet genoemd, meestal omdat dat contractueel niet mag. De whisky zelf is er niet minder om.

Accijnsgoederenplaats

Een door de douane erkende locatie waar accijnsgoederen onbelast opgeslagen mogen worden. Ons warehouse is er zo een.

Smaak en herkomst

Peated

Gemaakt van gerst die boven een turfvuur is gedroogd. Geeft rook, jodium en soms een medicinale toon.

PPM

Phenol parts per million, een maat voor de hoeveelheid rook in de gerst. Zegt iets over de aanzet, niet over hoe rokerig het glas uiteindelijk smaakt.

Malt

Gerst die is gekiemd en gedroogd. De basis van single malt whisky.

New make

De heldere spirit die uit de ketel komt, voordat hij het vat in gaat. Nog geen whisky.

Speyside, Islay, Highlands, Campbeltown, Lowlands

De Schotse whiskyregio's. Islay staat bekend om rook, Speyside om fruit, maar er zijn in elke regio uitzonderingen.

Whisky of whiskey

Schotland, Canada en Japan schrijven whisky. Ierland en de Verenigde Staten schrijven meestal whiskey.

In het glas

Nosing

Ruiken voor je proeft. Het grootste deel van wat je proeft komt binnen via de neus.

Finish

Wat er overblijft nadat je geslikt hebt, en hoe lang dat duurt.

Legs

De strepen die langs het glas teruglopen. Zeggen iets over alcohol en stroperigheid, niet over kwaliteit.

Een scheutje water

Water verlaagt het alcoholpercentage en maakt aroma's los. Bij cask strength vaak het verschil tussen dicht en open.

Troebel worden

Niet koudgefilterde whisky wordt soms wazig met water of ijs. Dat is geen gebrek maar een teken dat er niets is weggefilterd.